Cẩm nang trò chơi dân gian
Luật chơi, cách chơi và chuyện xưa của các trò chơi dân gian Việt: ô ăn quan, kéo co, ném còn, đánh đu, gói bánh chưng... kèm bản chơi online miễn phí.
Trò chơi dân gian
- Luật chơi Ô Ăn Quan: cách chơi, cách tính điểm và mẹo thắngHướng dẫn đầy đủ luật chơi ô ăn quan cho người mới: bày bàn, rải quân, ăn quân, mất lượt, hết quân phải vay, cách tính điểm và mẹo để thắng.
- 20 trò chơi dân gian Việt Nam: nguồn gốc, cách chơi và bản onlineTổng hợp các trò chơi dân gian Việt Nam quen thuộc: ô ăn quan, kéo co, ném còn, đánh đu, bịt mắt đập niêu, nhảy sạp, thả diều... kèm cách chơi và bản chơi online miễn phí.
- 12 trò chơi dân gian cho trẻ mầm non kèm lời đồng daoCác trò chơi dân gian cho trẻ mầm non, tiểu học: rồng rắn lên mây, mèo đuổi chuột, chi chi chành chành, lộn cầu vồng, dung dăng dung dẻ... có luật chơi và lời đồng dao.
- Luật chơi kéo co: chia đội, sân, dây, cách tính thắng và mẹo kéo khoẻLuật kéo co cho trường học, hội làng, team building: chia đội bao nhiêu người, kẻ vạch thế nào, khi nào thắng, tư thế kéo đúng và mẹo hô nhịp để đội mình thắng.
- Nhảy sạp: nguồn gốc, cách gõ sạp và cách nhảy cho người mớiNhảy sạp (múa sạp) của người Thái, người Mường: chuẩn bị sào tre, nhịp gõ "mở, mở, chập", cách bước để không bị kẹp chân và mẹo tập cho học sinh.
- 15 trò chơi dân gian cho học sinh tiểu học: luật chơi, số người, ý nghĩaDanh sách trò chơi dân gian cho học sinh tiểu học dùng trong giờ ra chơi, hoạt động ngoài giờ, ngày hội: rồng rắn lên mây, mèo đuổi chuột, cướp cờ, nhảy bao bố, kéo co...
- Luật chơi rồng rắn lên mây và lời đồng dao đầy đủCách chơi rồng rắn lên mây cho trẻ và cả nhóm đông: chia vai thầy thuốc, đầu rắn, đuôi rắn, lời đồng dao, đoạn hỏi đáp, biến thể và mẹo để không bị bắt.
- Bịt mắt bắt dê: luật chơi, cách chuẩn bị và lưu ý an toànHướng dẫn chơi bịt mắt bắt dê cho trẻ và người lớn: chuẩn bị khăn, sân, luật bắt và đoán tên, lưu ý an toàn khi bịt mắt, cùng các biến thể như bịt mắt đập niêu.
- Cách chơi nhảy lò cò: kẻ ô, luật nhảy và lỗi mất lượtHướng dẫn chơi nhảy lò cò: cách kẻ ô kiểu chữ nhật, kiểu máy bay, kiểu ốc sên, luật ném "cái" và nhảy một chân, các lỗi mất lượt và cách xây "nhà" để thắng.
- Chơi chuyền (đánh chuyền): cách chơi, các bậc và lời đồng daoHướng dẫn chơi chuyền cho người mới: chuẩn bị que và quả, cách tung bắt, các bậc chuyền từ bậc một trở đi, lời đồng dao đi kèm và luật mất lượt.
- Luật chơi cướp cờ: cách đánh số, chạm người và chiến thuậtHướng dẫn tổ chức trò cướp cờ ở sân trường: chuẩn bị sân và cờ, chia đội đánh số, luật cướp và chạm người, cách tính điểm, chiến thuật cho hai đội.
- Trò chơi mèo đuổi chuột: luật chơi và lời đồng daoCách chơi mèo đuổi chuột cho trẻ mầm non và tiểu học: xếp vòng tròn, vai mèo và chuột, lời đồng dao "Mèo đuổi chuột", luật bắt, biến thể và lưu ý cho giáo viên.
- Bài đồng dao cho trẻ kèm trò chơi: lời và cách chơiTuyển các bài đồng dao quen thuộc cho trẻ kèm trò chơi đi cùng: chi chi chành chành, nu na nu nống, kéo cưa lừa xẻ, dung dăng dung dẻ, tập tầm vông, lộn cầu vồng.
- Đánh đu ngày Tết: cây đu tre, cách đu đôi và lưu ý an toànTìm hiểu trò đánh đu ngày Tết ở hội làng: cách dựng cây đu tre, cách đu đơn và đu đôi, thi đu giật giải, ý nghĩa của cây đu và những lưu ý an toàn cần biết.
- Ném còn: nguồn gốc, cách làm quả còn và luật ném ngày hộiTìm hiểu ném còn của đồng bào vùng núi phía Bắc: quả còn làm bằng gì, cây còn và vòng còn, luật ném, cách tập ném trúng và ý nghĩa của trò trong hội xuân.
- Trò chơi dân gian cho team building và ngày hội công tyGợi ý trò chơi dân gian cho team building, tất niên, ngày hội công ty: cách chia đội, đồ cần chuẩn bị, thời lượng từng trò và mẫu chương trình nửa ngày.
Tết và lễ hội
- Cá chép hoá rồng: sự tích và tục thả cá chép tiễn ông Công ông TáoTruyền thuyết cá chép vượt Vũ Môn hoá rồng, vì sao ngày 23 tháng Chạp thả cá chép tiễn ông Công ông Táo về trời, và cách thả cá đúng, không hại môi trường.
- Trò chơi dân gian ngày Tết và hội xuân: chơi gì, ở đâu, ý nghĩa ra saoNhững trò chơi dân gian ngày Tết và lễ hội mùa xuân: đánh đu, kéo co, ném còn, bịt mắt đập niêu, múa lân, hái lộc đầu năm... ý nghĩa từng trò và cách chơi.
- Lễ hội đua ghe ngo Oóc Om Bóc: thời gian, ý nghĩa và chiếc ghe ngoĐua ghe ngo trong lễ hội Oóc Om Bóc của người Khmer Nam Bộ (Sóc Trăng, Trà Vinh) vào rằm tháng Mười âm lịch: ghe ngo là gì, đua thế nào, nghi lễ cúng trăng.
- Thả đèn hoa đăng: ý nghĩa, khi nào thả, cách thả và nơi thả đẹpThả đèn hoa đăng là gì, ý nghĩa cầu bình an, tưởng nhớ người đã khuất; thả vào rằm tháng Giêng, Vu Lan, đêm phố cổ Hội An; cách thả đẹp và không hại sông.
- Cúng ông Công ông Táo 23 tháng Chạp: mâm cúng, giờ cúng, thả cáCúng ông Công ông Táo ngày 23 tháng Chạp: Táo quân là ai, mâm cúng gồm những gì, cúng giờ nào, dọn bếp, thả cá chép và những lỗi hay gặp.
- Mâm ngũ quả ngày Tết ba miền: ý nghĩa từng loại quả, cách bàyMâm ngũ quả miền Bắc, miền Trung, miền Nam khác nhau thế nào, ý nghĩa của bưởi, chuối, phật thủ, mãng cầu, sung, dừa, xoài và cách bày mâm đẹp, bền.
- Lì xì ngày Tết: nguồn gốc mừng tuổi, ý nghĩa và cách lì xì khéoVì sao có tục mừng tuổi, lì xì nghĩa là gì, phong bao đỏ có ý nghĩa gì, nên lì xì lúc nào, cách trao và nhận lì xì cho lịch sự, dạy trẻ dùng tiền mừng tuổi.
- Xông đất đầu năm: chọn người xông đất và những điều kiêngTục xông đất đầu năm là gì, chọn người xông đất theo quan niệm dân gian ra sao, tự xông nhà thế nào, khách đến chúc Tết sớm nên và không nên làm gì.
- Câu chúc Tết hay, ngắn gọn cho ông bà, bố mẹ, thầy cô, bạn bèGợi ý câu chúc Tết ngắn, dễ nhớ cho ông bà, bố mẹ, thầy cô, sếp, đồng nghiệp, bạn bè, người yêu, kèm câu chúc có vần và mẹo chúc Tết sao cho tự nhiên.
- Hội Lim Bắc Ninh: thời gian, quan họ và các trò chơi ở hộiHội Lim ở Tiên Du, Bắc Ninh diễn ra ngày nào, nghi lễ chính, hát quan họ liền anh liền chị, các trò chơi dân gian ở hội và kinh nghiệm đi hội cho người mới.
- Hội Gióng đền Phù Đổng và đền Sóc: tích Thánh Gióng, nghi lễHội Gióng ở đền Phù Đổng và đền Sóc (Hà Nội): tóm tắt tích Thánh Gióng, thời gian mở hội, các nghi lễ diễn trận, rước hoa tre và di sản được UNESCO ghi danh.
- Múa lân ngày Tết và Trung thu: lân, sư, rồng khác nhau thế nàoTìm hiểu múa lân Việt Nam: phân biệt lân, sư tử và rồng, ông Địa là ai, trống lân đánh thế nào, múa lân mai hoa nhảy cọc và ý nghĩa của múa lân ngày Tết, Trung thu.
- Rước đèn Trung thu: cách làm đèn ông sao, đèn kéo quân, cỗ trông trăngRước đèn Trung thu rằm tháng Tám: cách làm đèn ông sao bằng tre và giấy bóng kính, đèn kéo quân là gì, mâm cỗ trông trăng, chuyện chú Cuội chị Hằng.
- Tết Nguyên tiêu rằm tháng Giêng: ý nghĩa, lễ chùa, thả đènRằm tháng Giêng (Tết Nguyên tiêu) là gì, vì sao dân gian nói "lễ quanh năm không bằng rằm tháng Giêng", mâm cúng, đi lễ chùa, thả đèn hoa đăng và lưu ý khi đi lễ.
Ẩm thực và phố phường
- Cách gói bánh chưng vuông đẹp bằng tay, không cần khuônHướng dẫn gói bánh chưng ngày Tết từng bước: chọn lá dong, ngâm gạo nếp, làm nhân đỗ xanh thịt mỡ, gói vuông không cần khuôn và luộc bánh không bị sượng.
- Cách pha cà phê phin ngon: tỉ lệ, nhiệt độ nước và cà phê sữa đáCách pha cà phê phin chuẩn vị vỉa hè: bao nhiêu gam cà phê, nước nóng bao nhiêu độ, ủ bao lâu, vì sao phin chảy quá nhanh hoặc nghẹt, và pha cà phê sữa đá, bạc xỉu.
- Chợ nổi miền Tây: Cái Răng, Cái Bè, Ngã Bảy và chuyện cây bẹoGiới thiệu các chợ nổi nổi tiếng miền Tây: Cái Răng (Cần Thơ), Cái Bè, Ngã Bảy, Long Xuyên. Cây bẹo là gì, đi chợ nổi mấy giờ, ăn gì và cần lưu ý gì.
- Các loại cà phê Việt Nam: đen, nâu, bạc xỉu, cà phê trứng, muốiCà phê đen, nâu (sữa), bạc xỉu, cà phê trứng, cà phê muối, cà phê cốt dừa khác nhau thế nào, vị ra sao, gọi ở đâu và cách làm ngắn gọn tại nhà.
- Cà phê vỉa hè Hà Nội, Sài Gòn: ghế nhựa, trà đá và cách đi quánVăn hoá cà phê vỉa hè Việt Nam: vì sao ghế nhựa thấp, trà đá miễn phí, cà phê cóc Sài Gòn khác quán vỉa hè Hà Nội ra sao, và mẹo đi quán cho người mới.
- Cách gói bánh tét miền Nam: nguyên liệu, gói, buộc dây và luộcHướng dẫn gói bánh tét ngày Tết: chọn lá chuối, xào nếp với nước cốt dừa, làm nhân đậu xanh thịt mỡ, cuộn tròn, buộc dây, luộc bao lâu và các loại nhân phổ biến.
- Luộc bánh chưng bao lâu thì chín? Thời gian theo cỡ bánh và mẹoLuộc bánh chưng bao lâu theo từng cỡ bánh, chọn nồi và bếp, khi nào thay nước, cách ép bánh, bảo quản, và xử lý bánh bị sượng, lại gạo sau khi để tủ lạnh.
- Mâm cỗ Tết miền Bắc gồm những món gì? Ý nghĩa và cách chuẩn bịMâm cỗ Tết miền Bắc truyền thống: bánh chưng, giò lụa, gà luộc, xôi gấc, canh măng, canh miến, nem rán, thịt đông, dưa hành. Ý nghĩa từng món và gợi ý chuẩn bị.
- Sự tích bánh chưng bánh giầy: Lang Liêu và ý nghĩa trời tròn đất vuôngKể lại sự tích bánh chưng bánh giầy: vua Hùng chọn người nối ngôi, Lang Liêu được thần mách làm bánh. Ý nghĩa trời tròn đất vuông và bài học cho trẻ.
- Gánh hàng rong Hà Nội: quang gánh, tiếng rao và món ăn phố cổGánh hàng rong phố cổ Hà Nội: đòn gánh, quang thúng, nón lá, những món bán rong quen thuộc, tiếng rao đêm khuya và vài mẹo mua hàng, chụp ảnh lịch sự.
- Trái cây miền Tây theo mùa: tháng nào ăn gì, đặc sản vùng nàoLịch trái cây miền Tây theo mùa: xoài, sầu riêng, chôm chôm, măng cụt, vú sữa, bưởi, quýt hồng... thường chín vào khoảng tháng nào, đặc sản vùng nào và cách chọn.
- Gửi xe máy ở phố: vé xe, cách người trông xe xếp và mẹo lấy xeMọi điều về trông giữ xe máy ở vỉa hè, quán xá: vé xe và số phấn, cách người trông xe xếp xe sát mà vẫn lấy ra được, mẹo dắt xe ra, đỗ xe đúng chỗ và giữ đồ.
- Hẻm Sài Gòn: cách đọc số nhà 123/4/5, hẻm cụt và mẹo tìm nhàĐời sống hẻm Sài Gòn: cách đọc số nhà trong hẻm kiểu 123/4/5, hẻm xe hơi, hẻm cụt, quán ăn trong hẻm, mẹo tìm nhà và kinh nghiệm giao hàng trong hẻm nhỏ.
Làng quê và nghề xưa
- Thả diều sáo: diều sáo làng quê Bắc Bộ, cách thả diều lên caoDiều sáo là gì, các loại sáo diều, mùa thả diều ở làng quê Bắc Bộ, hội diều Bá Dương Nội, và cách thả diều cho người mới: chọn gió, chạy đà, thu nhả dây.
- Quăng chài là gì? Cách quăng chài bung tròn cho người mớiChài là lưới gì, cấu tạo tấm chài, cách cầm và quăng chài cho lưới bung tròn, cách thu chài, chọn chỗ quăng và những lưu ý an toàn khi đứng gần nước.
- Các bước trồng lúa nước: làm đất, gieo mạ, cấy, chăm, gặtQuy trình trồng lúa nước truyền thống từng bước: làm đất, ngâm ủ, gieo mạ, cấy lúa thẳng hàng, chăm bón, gặt; vụ chiêm, vụ mùa ở miền Bắc và kinh nghiệm cấy.
- Tát nước gàu sòng, gàu dai: cách tát và ca dao về tát nướcGàu sòng và gàu dai là gì, khác nhau thế nào, cách dựng giá và cách tát nước lên ruộng cho đỡ mỏi, cùng câu ca dao Hôm qua tát nước đầu đình.
- Vịt chạy đồng miền Tây: nghề chăn vịt và cách lùa vịtNuôi vịt chạy đồng là gì, vì sao vịt theo mùa gặt ở miền Tây, cuộc sống người chăn vịt, cách lùa vịt bằng sào và cờ, cùng những rủi ro của nghề.
- Cây đa, giếng nước, sân đình: biểu tượng làng quê Bắc BộVì sao cây đa, giếng nước, sân đình, cổng làng và lũy tre thành biểu tượng làng quê Bắc Bộ: vai trò của từng nơi trong đời sống, lễ hội và ký ức người Việt.
- Nón lá Việt Nam: các loại nón, làng nghề, cách làm, bảo quảnTìm hiểu nón lá Việt Nam: nón lá chóp, nón bài thơ Huế, nón quai thao, nón ba tầm; làng nón nổi tiếng, các bước làm nón và cách giữ nón bền lâu.
- Ca dao tục ngữ về nghề nông, thời tiết kèm giải nghĩa dễ hiểuTuyển chọn ca dao, tục ngữ về nghề nông và dự báo thời tiết của ông cha: nhất nước nhì phân, chuồn chuồn bay thấp, ráng mỡ gà... kèm giải nghĩa ngắn từng câu.
- Tranh Đông Hồ: giấy điệp, màu tự nhiên và các bức nổi tiếngTranh dân gian Đông Hồ làm thế nào: giấy điệp, màu từ cây cỏ, in khắc gỗ; ý nghĩa các bức nổi tiếng như Lợn ái, Đám cưới chuột, Lý ngư vọng nguyệt.
- Sự tích Thánh Gióng: tóm tắt truyện, ý nghĩa và dấu tíchKể lại sự tích Thánh Gióng đánh giặc Ân: cậu bé lên ba vươn vai thành tráng sĩ, nhổ tre đánh giặc rồi bay về trời; ý nghĩa truyện và dấu tích dân gian để lại.
- Rước kiệu lễ hội làng: kiệu bát cống, nghi thức, vì sao kiệu quayRước kiệu trong lễ hội làng Việt: các loại kiệu như kiệu bát cống, long đình; ai được khiêng kiệu, thứ tự đám rước, nghi thức và vì sao kiệu chạy, kiệu quay.
Chơi game online
- Game dân gian Việt Nam online: chơi miễn phí, chia theo kiểu chơiTổng hợp game dân gian Việt Nam chơi online miễn phí trên điện thoại: ô ăn quan, kéo co, ném còn, đánh đu, đập niêu, nhảy sạp. Chia theo kiểu chơi, kèm mẹo chọn trò.
- Game chơi trên trình duyệt không cần tải: lợi ích và mẹo chơi mượtGame chơi ngay trên trình duyệt điện thoại, máy tính, không cần tải: lợi ích, cách thêm ra màn hình chính như app, mẹo chơi mượt và tiết kiệm pin, dữ liệu.
- Game hai người chơi trên điện thoại: đấu qua mạng và chung một máyCách chơi game hai người miễn phí trên điện thoại: Kéo Co đấu qua mạng bằng link mời, Ô Ăn Quan hai người chung một máy, thách điểm bạn bè qua link ở mọi trò.
- Trò chơi cho ông bà và cháu: kể chuyện trò xưa, chơi cùng nhauGợi ý trò chơi ông bà chơi cùng cháu: kể chuyện trò xưa, chơi thật ngoài đời rồi chơi bản điện thoại cùng nhau, kèm cách giới hạn giờ màn hình cho trẻ.
- Game giải trí giờ nghỉ trưa: ván ngắn vài phút, chọn theo tâm trạngGợi ý game giải trí giờ nghỉ trưa chơi ngay trên điện thoại, ván ngắn vài phút: chọn trò theo tâm trạng, cách nghỉ trưa đủ sức mà không mất giấc ngủ.
- Trò chơi rèn trí nhớ cho trẻ: chơi ngoài đời và trên điện thoạiGợi ý trò chơi rèn trí nhớ cho trẻ: trò không cần đồ chơi tại nhà, trò nhớ nhịp trống và nhớ chỗ niêu trên điện thoại, kèm lời khuyên cho phụ huynh.
- Trò chơi rèn phản xạ, nhịp và phối hợp tay mắt cho mọi lứa tuổiGợi ý trò chơi rèn phản xạ, cảm nhịp và phối hợp tay mắt: trò ngoài đời không cần đồ, trò dân gian trên điện thoại như nhảy sạp, ném còn, hái lộc, lùa vịt.
- Trò chơi tất niên công ty: trò tập thể, ngoài sân và trên điện thoạiGợi ý trò chơi tất niên, tiệc cuối năm công ty: trò tập thể trong phòng, ngoài sân như kéo co, đập niêu, nhảy sạp, và trò thi điểm cả phòng bằng điện thoại.
- Câu đố dân gian có đáp án: đố về con vật, đồ vật, cây quả và đố mẹoHơn 30 câu đố dân gian và đố mẹo có đáp án ngay sau mỗi câu: đố về con vật, đồ vật, cây quả, thiên nhiên. Kèm cách tổ chức đố vui cho trẻ và cả nhà.
- Trò chơi trong lớp học: khởi động 5 phút đầu giờ, không cần đồGợi ý trò chơi khởi động 5 phút đầu giờ học, không cần đồ dùng, chơi ngay tại chỗ ngồi, kèm trò dùng máy chiếu cho cả lớp cùng chơi và lưu ý cho thầy cô.