Luật chơi Ô Ăn Quan: cách chơi, cách tính điểm và mẹo thắng
Hướng dẫn đầy đủ luật chơi ô ăn quan cho người mới: bày bàn, rải quân, ăn quân, mất lượt, hết quân phải vay, cách tính điểm và mẹo để thắng.
Ô ăn quan là trò chơi dân gian quen thuộc của trẻ em Việt Nam: chỉ cần vạch một hình chữ nhật trên sân đất, nhặt mấy chục viên sỏi là chơi được. Trò trông đơn giản nhưng muốn thắng phải biết tính trước vài nước, nên người lớn chơi cũng mê. Bài này giải thích luật chơi phổ biến nhất, từng bước, kèm mẹo cho người mới.
Bàn chơi và quân
Bàn ô ăn quan là một hình chữ nhật chia làm 10 ô vuông (mỗi bên 5 ô), hai đầu là hai ô hình bán nguyệt gọi là ô quan. Năm ô vuông phía trước mặt ai là ô dân của người đó.
- Quân dân: 50 viên sỏi nhỏ, bày vào mỗi ô dân 5 viên.
- Quân quan: 2 viên to hơn hẳn (thường là hòn đá to, quả bàng, vỏ ốc), mỗi ô quan đặt 1 viên.
- Hai người ngồi đối diện nhau, mỗi người quản 5 ô dân trước mặt.
Cách đi một lượt
- Đến lượt, bạn chọn một ô dân bên mình còn quân, bốc hết quân trong ô đó lên tay.
- Chọn chiều rải: sang trái hoặc sang phải. Rải lần lượt mỗi ô một viên theo chiều đã chọn, rải cả vào ô quan và ô bên đối phương.
- Rải hết viên cuối cùng, nhìn vào ô kế tiếp:
- Ô kế tiếp là ô dân có quân: bốc hết ô đó lên và rải tiếp theo cùng chiều.
- Ô kế tiếp trống, ô sau nó có quân: bạn được ăn toàn bộ quân ở ô sau đó.
- Ô kế tiếp là ô quan còn quân: mất lượt, không được bốc ô quan để rải.
- Hai ô trống liền nhau: mất lượt.
- Ăn liên tiếp: ăn xong một ô, nếu ô kế tiếp lại trống và ô sau nó có quân thì ăn tiếp. Cứ "một ô trống, một ô có quân" là ăn dây chuyền. Đây là nước đẹp nhất của trò chơi.
Khi bên mình hết quân dân
Đến lượt mà cả 5 ô dân bên mình đều trống, bạn phải lấy 5 viên từ số quân đã ăn ra rải mỗi ô một viên rồi mới đi tiếp. Nếu chưa ăn được đủ 5 viên thì phải vay đối phương; số vay sẽ bị trừ lúc tính điểm cuối ván.
Khi nào hết ván và cách tính điểm
Ván kết thúc khi cả hai ô quan đều đã bị ăn sạch (người ta gọi là "hết quan, tàn dân, thu quân, kéo về"). Lúc đó quân dân còn nằm ở hàng bên nào thì thuộc về người bên đó.
| Quân | Tính điểm |
|---|---|
| Mỗi quân dân | 1 điểm |
| Mỗi quân quan | 10 điểm (có nơi tính 5) |
| Quân đã vay | trừ đi khi tính tổng |
Ai nhiều điểm hơn thì thắng. Tổng cả bàn là 70 điểm (50 dân + 2 quan × 10), nên ai được từ 36 điểm trở lên là chắc thắng.
Một vài luật khác nhau giữa các vùng
- Quan non: nhiều nơi không cho ăn ô quan khi trong ô còn quá ít quân dân (ví dụ dưới 5 viên). Ăn quan non bị coi là phạm luật.
- Giá trị quan: nơi tính 10 điểm, nơi tính 5 điểm.
- Bàn to hơn: có nơi chơi 6 hoặc 7 ô mỗi bên, nhiều quân hơn và ván dài hơn.
Trước khi chơi với bạn mới, cứ thống nhất mấy luật này là xong.
Mẹo để thắng
- Đếm quân trước khi bốc. Ô có 3 viên thì viên cuối rơi vào ô thứ 3 kể từ ô bốc. Tính xem ô kế tiếp có trống không.
- Tạo ô trống có chủ đích cạnh một ô nhiều quân của đối phương, để lượt sau ăn được.
- Đừng để ô quan "lộ": khi ô ngay trước ô quan bị rải trống, đối phương rất dễ ăn quan. Cố giữ ô sát quan có quân.
- Giữ quân bên mình về cuối ván: lúc hết quan, quân dân còn trên hàng ai thì về người đó.
- Tránh rải những ô nhiều quân quá sớm: bốc ô 10 viên sẽ chia quân sang đối phương rất nhiều.
Chơi ô ăn quan online
Không có bạn chơi cùng hay không có sỏi, bạn có thể chơi ô ăn quan ngay trên điện thoại: đấu với máy ở ba mức Em bé, Bạn cùng lớp và Cụ đồ, hoặc hai người chơi chung một máy. Máy có nút gợi ý nước đi để người mới học luật.
Ô Ăn QuanTrò chơi dân gian tính nước rải sỏi: đấu với máy hoặc hai người chung một máy.Chơi Ô Ăn Quan ngay ›
Ô ăn quan dạy trẻ cách đếm, cách tính trước và cách chấp nhận thắng thua. Lúc rảnh, rủ con em chơi một ván, chơi trên sân đất hay trên màn hình đều được.