Trò chơi rèn phản xạ, nhịp và phối hợp tay mắt cho mọi lứa tuổi
Gợi ý trò chơi rèn phản xạ, cảm nhịp và phối hợp tay mắt: trò ngoài đời không cần đồ, trò dân gian trên điện thoại như nhảy sạp, ném còn, hái lộc, lùa vịt.
Phản xạ là khả năng nhìn, nghe rồi phản ứng thật nhanh. Đi kèm với nó là cảm nhịp (làm đúng lúc theo một nhịp đều) và phối hợp tay mắt (tay làm đúng chỗ mắt nhìn). Cả ba đều luyện được qua trò chơi, ở mọi lứa tuổi, và trò dân gian Việt có rất nhiều trò như vậy.
Bài này chia theo từng kỹ năng, mỗi kỹ năng có trò ngoài đời không cần đồ và trò trên điện thoại để luyện thêm, kèm vài lưu ý để chơi an toàn.
Ba kỹ năng và trò hợp với từng kỹ năng
| Kỹ năng | Trò ngoài đời | Trò trên điện thoại |
|---|---|---|
| Phản xạ nhanh | Chi chi chành chành, Làm theo lời | Hái Lộc |
| Cảm nhịp | Nhảy sạp, vỗ tay theo đồng dao | Nhảy Sạp |
| Tay mắt, canh lực | Ném còn, ném túi cát vào vòng | Ném Còn |
| Quan sát, đoán hướng | Mèo đuổi chuột | Lùa Vịt |
Phản xạ nhanh
Ngoài đời: Chi chi chành chành
Một người xoè bàn tay, những người khác đặt ngón trỏ vào lòng bàn tay đó. Cả nhóm đọc bài đồng dao "Chi chi chành chành", đọc tới tiếng cuối thì người xoè tay nắm lại, ai rút tay không kịp là thua. Lời đồng dao có nhiều dị bản; dùng bản nhà bạn quen là được.
Ngoài đời: Làm theo lời, không làm theo tay
Quản trò hô các động tác ("sờ mũi", "sờ tai", "giơ tay") và tự làm theo, nhưng thỉnh thoảng cố tình làm sai. Người chơi phải làm theo lời nói, không làm theo tay quản trò. Ai làm sai thì ra ngoài. Trò này luyện nghe và kìm phản ứng vội, rất hợp đầu giờ học hay buổi họp.
Trên điện thoại: Hái Lộc
Bao lì xì rơi từ cây đa, bạn chạm thật nhanh để hái. Bao vàng nhiều điểm hơn; chạm liên tiếp không trượt thì nhân điểm. Pháo rơi lẫn vào giữa, chạm nhầm mất 4 giây. Cái khó là vừa nhanh vừa không chạm bừa.
Hái LộcTrò thử nhỏ: chạm bao lì xì rơi từ cây đa, tránh pháo. Chơi để nhận lộc đầu tiên.Chơi Hái Lộc ›
Cảm nhịp
Ngoài đời: Nhảy sạp
Các cặp sào tre gõ theo nhịp mở, mở, chập; người nhảy bước vào khe khi sào mở và rút chân ra trước khi sào chập. Người mới nên tập bước trên vạch phấn, đếm nhịp thành tiếng, rồi mới nhảy với sào thật gõ chậm. Hướng dẫn chi tiết có ở bài Nhảy sạp cho người mới.
Trên điện thoại: Nhảy Sạp
Vuốt lên để bước vào khe giữa hai sào khi sào đang mở, bước ra trước tiếng chập kẻo bị kẹp chân. Bước đúng phách được thưởng điểm; bị kẹp ba lần là hết ván. Mẹo là nghe tiếng sào nhiều hơn nhìn: tai bắt nhịp nhanh hơn mắt.
Nhảy SạpBước qua dãy sào tre theo nhịp mở – mở – chập, đừng để kẹp chân.Chơi Nhảy Sạp ›
Phối hợp tay mắt và canh lực
Ngoài đời: Ném vào vòng
Dùng túi vải nhồi gạo hoặc quả bóng nhỏ, ném vào một vòng tròn vẽ dưới đất hay chiếc rổ đặt cách vài bước. Lùi xa dần mỗi khi ném trúng. Ném còn của đồng bào Tày, Thái, Mường là phiên bản khó hơn nhiều: quả còn phải bay qua vòng tròn trên ngọn cây nêu cao. Xem thêm ở bài Ném còn.
Trên điện thoại: Ném Còn
Giữ màn hình để quay quả còn nhanh dần, thả tay đúng lúc để quả còn văng ra theo hướng đang quay. Ném xuyên vòng đỏ trên ngọn nêu; trúng tâm được trả lại quả. Có mười quả còn mỗi ván. Trò này luyện canh thời điểm thả tay, một kỹ năng gần với ném thật.
Ném CònQuay quả còn rồi thả tay đúng lúc cho bay xuyên vòng trên ngọn nêu.Chơi Ném Còn ›
Quan sát và đoán hướng
Ngoài đời: Mèo đuổi chuột
Cả nhóm nắm tay thành vòng tròn, một bạn làm mèo, một bạn làm chuột. Chuột chạy luồn qua các khe tay, mèo đuổi theo đúng đường chuột đã chạy. Trò luyện nhìn đường đi của người khác và đổi hướng thật nhanh.
Trên điện thoại: Lùa Vịt
Ngón tay là cây sào: đặt phía sau đàn vịt, đẩy nhẹ về cổng chuồng. Sào sát quá thì vịt chạy tán loạn; vịt sa xuống ao phải lùa lên. Lùa hết đàn trước khi mặt trời lặn. Trò này không cần nhanh tay bằng biết nhìn trước đàn vịt sẽ chạy đi đâu.
Lùa VịtDùng sào lùa cả đàn vịt về chuồng trước khi mặt trời lặn.Chơi Lùa Vịt ›
Lưu ý khi luyện phản xạ
- Khởi động trước trò vận động. Xoay cổ chân, cổ tay trước khi nhảy sạp hay chạy đuổi.
- Sân rộng, nền không trơn. Dẹp đồ vật sắc cạnh, ghế bàn quanh chỗ chơi.
- Trò trên máy: nghỉ sau vài ván. Trò phản xạ làm mắt căng; cứ vài ván thì nhìn ra xa một lúc.
- Tiến bộ đến từ đều đặn. Mỗi ngày vài phút tốt hơn một buổi dài rồi bỏ cả tuần.
- Người lớn tuổi cũng chơi được. Trò trên máy như Lùa Vịt, Ném Còn nhẹ nhàng, không cần nhanh như người trẻ để vui.