20 trò chơi dân gian Việt Nam: nguồn gốc, cách chơi và bản online
Tổng hợp các trò chơi dân gian Việt Nam quen thuộc: ô ăn quan, kéo co, ném còn, đánh đu, bịt mắt đập niêu, nhảy sạp, thả diều... kèm cách chơi và bản chơi online miễn phí.
Trò chơi dân gian là những trò được truyền từ đời này sang đời khác, gắn với sân đình, bờ ruộng, ngày hội làng. Phần lớn không cần đồ chơi đắt tiền: sợi dây thừng, mấy hòn sỏi, quả còn khâu bằng vải là đủ vui cả buổi. Dưới đây là những trò phổ biến nhất, chia theo dịp chơi, kèm phiên bản online để bạn thử ngay trên điện thoại.
Trò chơi ở hội làng, ngày Tết
1. Kéo co
Hai đội nắm hai đầu sợi dây thừng, vạch một đường ở giữa; đội nào kéo được đối phương qua vạch là thắng. Ở nhiều làng, kéo co còn là nghi lễ cầu mùa. Năm 2015, "nghi lễ và trò chơi kéo co" của Việt Nam, Hàn Quốc, Campuchia và Philippines được UNESCO ghi danh là di sản văn hoá phi vật thể của nhân loại.
Kéo CoHò dô! Giật dây đúng nhịp để thắng đội bạn. Chơi một mình hoặc rủ bạn đấu hai người qua mạng.Chơi ngay, miễn phí ›
2. Ném còn
Quả còn là túi vải nhỏ nhồi hạt, có dải đuôi tua màu sắc. Người chơi cầm đuôi quay vài vòng rồi tung lên, cố cho quả còn lọt qua vòng tròn treo trên đỉnh cây nêu cao. Đây là trò quen thuộc trong ngày hội xuân của người Tày, Nùng, Thái, Mường và nhiều dân tộc vùng núi phía Bắc.
Ném CònQuay quả còn rồi thả tay đúng lúc cho bay xuyên vòng trên ngọn nêu.Chơi ngay, miễn phí ›
3. Đánh đu
Cây đu dựng bằng bốn cây tre lớn, đu bằng tre có bàn đạp. Hai người đứng đối mặt, nhún nhịp nhàng cho đu bay cao, càng cao càng được reo hò. Đánh đu là trò không thể thiếu của hội xuân miền Bắc, thử sức khoẻ, sự khéo léo và ăn ý.
Đánh ĐuNhún khi xuống, rướn khi lên, đu thật cao để giật giải.Chơi ngay, miễn phí ›
4. Bịt mắt đập niêu
Một chiếc niêu đất treo hoặc đặt trên sân, người chơi bị bịt mắt, xoay vài vòng cho mất phương hướng, rồi cầm gậy đi tới đập niêu. Người xem hò hét chỉ đường, có người cố tình chỉ sai, nên tiếng cười không ngớt.
Bịt Mắt Đập NiêuNhớ chỗ treo niêu, bịt mắt mà dò theo tiếng hò reo để đập trúng.Chơi ngay, miễn phí ›
5. Nhảy sạp
Nhảy sạp (múa sạp) là điệu múa của người Thái, người Mường vùng Tây Bắc. Các đôi cầm cây sạp tre gõ vào nhau theo nhịp, người nhảy phải bước vào ra giữa các cây sạp đúng nhịp, sai nhịp là bị kẹp chân.
Nhảy SạpBước qua dãy sào tre theo nhịp mở – mở – chập, đừng để kẹp chân.Chơi ngay, miễn phí ›
6. Múa lân
Múa lân rộn ràng nhất vào Tết Trung thu và Tết Nguyên đán: con lân nhảy múa theo tiếng trống, ông Địa phe phẩy quạt trêu đùa. Lân được xem là con vật mang may mắn, xua điều xấu.
Múa Lân Mai HoaĐiều khiển riêng đầu lân và đuôi lân nhảy trên dãy cọc mai hoa.Chơi ngay, miễn phí ›
7. Đánh trống hội
Tiếng trống cái ở sân đình là hiệu lệnh mở hội. Người đánh trống phải thuộc từng câu trống, đánh vào mặt kêu "tùng", gõ vào tang kêu "cắc", đúng nhịp đúng thứ tự.
Trống HộiNghe ông trùm xướng một câu trống rồi đánh lại cho đúng nhịp.Chơi ngay, miễn phí ›
8. Rước kiệu
Trong lễ hội, các trai làng khiêng kiệu rước bài vị thần làng đi quanh làng. Kiệu phải đi đều, không được nghiêng đổ, nên bốn người khiêng phải bước cùng nhịp.
Rước KiệuNâng hạ hai đầu đòn giữ kiệu thăng bằng trên đường làng nhấp nhô.Chơi ngay, miễn phí ›
9. Đua ghe ngo
Đua ghe ngo là nét đặc sắc trong lễ hội Ok Om Bok của đồng bào Khmer Nam Bộ, nổi tiếng nhất ở Sóc Trăng. Chiếc ghe dài hàng chục mét, vài chục tay chèo bơi theo hiệu lệnh, cả bờ sông reo hò cổ vũ.
Đua GheChèo trái, chèo phải đúng nhịp mõ, bẻ lái vượt ghe bạn.Chơi ngay, miễn phí ›
Trò chơi đồng quê
10. Thả diều sáo
Chiều hè, gió nồm thổi, trẻ con và cả người lớn ra đê thả diều. Diều sáo được gắn ống sáo tre, gió lùa qua kêu vi vu suốt buổi chiều, là âm thanh quen thuộc của làng quê Bắc Bộ.
Thả Diều SáoThu dây, nhả dây giữ con diều sáo hát giữa trời chiều.Chơi ngay, miễn phí ›
11. Ô ăn quan
Trò chơi tính toán bằng sỏi trên bàn kẻ 10 ô dân và 2 ô quan. Xem luật chơi chi tiết tại bài Luật chơi Ô Ăn Quan.
Ô Ăn QuanTrò chơi dân gian tính nước rải sỏi: đấu với máy hoặc hai người chung một máy.Chơi ngay, miễn phí ›
Trò chơi của trẻ em (không cần đồ chơi)
Những trò này chơi trong sân trường, đầu ngõ, chỉ cần một nhóm bạn:
- Rồng rắn lên mây: một bạn làm thầy thuốc, cả nhóm nối đuôi làm rồng rắn; thầy thuốc phải bắt được "khúc đuôi".
- Bịt mắt bắt dê: một bạn bịt mắt đi tìm, các bạn khác vừa chạy vừa kêu "be be".
- Mèo đuổi chuột: cả nhóm nắm tay thành vòng tròn, "mèo" đuổi "chuột" chạy luồn qua các khe tay.
- Chi chi chành chành: một bạn xoè bàn tay, các bạn khác đặt ngón tay vào lòng bàn tay, đọc hết bài đồng dao thì nắm tay lại, ai rút tay không kịp là thua.
- Lộn cầu vồng: hai bạn nắm tay nhau, vừa đọc đồng dao vừa lộn người qua tay mà không buông.
- Nhảy dây, nhảy lò cò, đá cầu, chơi chuyền, trốn tìm: những trò gần như ai cũng từng chơi hồi nhỏ.
Cách chơi chi tiết và lời đồng dao của các trò này có ở bài Trò chơi dân gian cho trẻ mầm non.
Vì sao nên giữ trò chơi dân gian
- Trẻ vận động ngoài trời, khéo tay, nhanh mắt.
- Trẻ chơi theo nhóm, học cách chờ lượt, nhường bạn và chấp nhận thua.
- Lời đồng dao giúp trẻ nhớ vần, nhớ nhịp, yêu tiếng Việt.
- Là sợi dây nối các thế hệ: ông bà, cha mẹ đều có thể dạy cháu chơi.
Không có sân đình hay bãi đất rộng, bạn vẫn có thể giới thiệu các trò này cho con em qua những bản chơi trên điện thoại ở làng game: mỗi địa điểm trong làng là một trò dân gian, chơi miễn phí, không cần cài đặt.