Làng GameVào làng chơi ›

Rước kiệu lễ hội làng: kiệu bát cống, nghi thức, vì sao kiệu quay

Rước kiệu trong lễ hội làng Việt: các loại kiệu như kiệu bát cống, long đình; ai được khiêng kiệu, thứ tự đám rước, nghi thức và vì sao kiệu chạy, kiệu quay.

Rước kiệu lễ hội làng: kiệu bát cống, nghi thức, vì sao kiệu quay

Trong lễ hội làng ở Bắc Bộ, đám rước kiệu thường là phần trang trọng và đông người xem nhất. Cờ quạt rợp đường, trống chiêng rộn rã, những chiếc kiệu sơn son thếp vàng được trai làng khiêng đi chậm rãi. Có khi đang đi, kiệu bỗng lao nhanh, xoay vòng giữa đám đông, người xem reo hò. Bài này giải thích kiệu là gì, ai khiêng, nghi thức ra sao và vì sao kiệu "chạy", kiệu "quay".

Kiệu là gì? Các loại kiệu

Kiệu là chiếc "ngai" có đòn khiêng, dùng để rước bài vị, tượng, sắc phong hoặc đồ lễ của vị thần làng. Kiệu thường làm bằng gỗ, chạm trổ rồng phượng, sơn son thếp vàng, có mái che hoặc lọng.

LoạiĐặc điểm
Kiệu bát cốngKiệu lớn do tám người khiêng ("bát" là tám). Thường rước bài vị hay tượng thần chính của làng.
Long đìnhKiệu hình ngôi nhà nhỏ có mái, dùng rước sắc phong, bài vị, đồ thờ.
Kiệu võngKiệu dạng võng, gọn nhẹ hơn.
Kiệu nhỏ, kiệu hương ánMang lễ vật, hương án đi trước hoặc sau kiệu chính.

Tên gọi và cách dùng mỗi loại kiệu khác nhau giữa các làng. Có làng chỉ có một cỗ kiệu, có làng rước cả chục cỗ.

Ai được khiêng kiệu?

Khiêng kiệu được coi là việc vinh dự. Mỗi làng có lệ riêng, nhưng thường gặp những điều kiện sau:

Nghi thức rước kiệu

Rước kiệu thường đi từ nơi này sang nơi khác trong làng: từ miếu ra đình, từ đình ra bến sông (rước nước), hoặc đi vòng quanh làng. Đám rước có thứ tự, mỗi làng mỗi khác. Hình dung chung:

  1. Đi đầu: cờ thần, cờ hội, đội trống, chiêng mở đường.
  2. Tiếp theo: đồ nghi trượng (bát bửu, tán, lọng), phường bát âm hoặc đội nhạc.
  3. Kiệu lễ vật, kiệu hương án.
  4. Kiệu chính: kiệu thần, có lọng che, các cụ trong ban tế đi kèm.
  5. Sau cùng: dân làng, khách thập phương đi theo.

Trước khi rước có lễ cáo (báo với thần), rước tới nơi thì làm lễ, xong lại rước về. Kiệu đi qua nhà nào, nhiều nhà bày hương án trước cửa để đón.

Lưu ý khi đi xem: nhường đường cho đoàn rước, không chen vào giữa đội khiêng, không chạm tay vào kiệu nếu chưa được phép. Đứng xa một chút khi kiệu bắt đầu chạy hoặc xoay.

Vì sao kiệu "chạy", kiệu "quay"?

Ở nhiều hội làng, kiệu đang đi đều bỗng lao nhanh về một phía, chạy ngược, hoặc xoay tròn liên tục, người khiêng như bị cuốn theo. Dân gian gọi là kiệu "bay", kiệu "chạy", kiệu "quay".

Cách hiểu của dân gian

Nhiều người tin rằng đó là lúc thần linh "nhập" vào kiệu, muốn đi tới nơi nào đó, hoặc muốn ban lộc, báo điềm cho làng. Kiệu quay càng nhiều, dân làng càng tin năm ấy làng được thần phù hộ.

Cách giải thích khác

Có những cách giải thích dựa trên chuyện vật lý và tâm lý đám đông:

Hai cách hiểu không nhất thiết loại trừ nhau. Với người trong làng, đó là khoảnh khắc thiêng liêng và vui nhất của hội; người đi xem nên tôn trọng niềm tin đó.

Giữ kiệu thăng bằng khó thế nào?

Đường làng xưa là đường đất, có dốc, có ổ gà, có cổng làng thấp. Đội khiêng phải:

Nếu kiệu nghiêng, đồ lễ trên kiệu có thể rơi, đó là điều làng rất kiêng.

Rước kiệu trên điện thoại

Trò Rước Kiệu ở sân đình trong làng game lấy đúng cái khó ấy: bạn nâng hạ hai đầu đòn (nửa trái màn hình cho đầu sau, nửa phải cho đầu trước) để giữ kiệu nằm ngang khi lên dốc, xuống dốc, qua ổ gà, cúi kiệu chui qua cổng làng, và đưa kiệu về đình mà mâm lễ còn nguyên.

Rước KiệuRước KiệuNâng hạ hai đầu đòn giữ kiệu thăng bằng trên đường làng nhấp nhô.Chơi Rước Kiệu ›

Đọc thêm về đình làng ở bài cây đa, giếng nước, sân đình và về một hội lớn có rước kiệu ở bài hội Gióng.

Đọc thêm