Sự tích Thánh Gióng: tóm tắt truyện, ý nghĩa và dấu tích
Kể lại sự tích Thánh Gióng đánh giặc Ân: cậu bé lên ba vươn vai thành tráng sĩ, nhổ tre đánh giặc rồi bay về trời; ý nghĩa truyện và dấu tích dân gian để lại.
Thánh Gióng là một trong những truyền thuyết quen thuộc nhất của người Việt, được dạy cho học sinh từ những năm đầu cấp. Truyện kể về cậu bé làng Gióng lên ba tuổi chưa biết nói, nhưng khi đất nước có giặc thì vươn vai thành tráng sĩ, cưỡi ngựa sắt đánh tan quân thù. Dưới đây là bản tóm tắt theo cách kể phổ biến, ý nghĩa của truyện và những dấu tích dân gian gắn với nó.
Tóm tắt sự tích Thánh Gióng
Cậu bé kỳ lạ
Vào đời Hùng Vương thứ sáu, ở làng Gióng có hai vợ chồng ông lão chăm chỉ, hiền lành nhưng mãi chưa có con. Một hôm bà ra đồng, thấy một vết chân rất to, bèn đặt chân mình lên ướm thử. Về nhà, bà có mang, mười hai tháng sau sinh được một cậu bé khôi ngô.
Lạ thay, cậu bé lên ba tuổi mà vẫn không biết nói, biết cười, đặt đâu nằm đấy.
Tiếng nói đầu tiên
Bấy giờ giặc Ân kéo sang xâm lược, thế giặc rất mạnh. Vua sai sứ giả đi khắp nơi tìm người tài giỏi cứu nước. Nghe tiếng sứ giả, cậu bé bỗng cất tiếng nói đầu tiên, bảo mẹ mời sứ giả vào, rồi nói: "Ông về tâu với vua sắm cho ta một con ngựa sắt, một cái roi sắt và một tấm áo giáp sắt, ta sẽ phá tan lũ giặc này."
Cả làng nuôi Gióng
Từ hôm đó, cậu bé lớn nhanh như thổi, cơm ăn mấy cũng không no, áo vừa mặc xong đã chật. Hai vợ chồng làm không đủ nuôi con, bà con hàng xóm vui lòng góp gạo nuôi cậu, vì ai cũng mong cậu đánh giặc cứu nước.
Đánh tan giặc Ân
Giặc đến chân núi Trâu. Sứ giả mang ngựa sắt, roi sắt, áo giáp sắt tới. Cậu bé vươn vai một cái, bỗng thành tráng sĩ cao lớn. Tráng sĩ mặc áo giáp, cầm roi, nhảy lên mình ngựa. Ngựa hí vang, phun lửa, phi thẳng tới nơi có giặc.
Tráng sĩ đánh giặc chết như rạ. Roi sắt gãy, tráng sĩ nhổ những cụm tre bên đường quật vào giặc. Giặc tan vỡ.
Bay về trời
Đánh xong giặc, tráng sĩ một mình một ngựa lên đỉnh núi Sóc, cởi áo giáp sắt để lại, rồi cả người lẫn ngựa từ từ bay lên trời. Vua nhớ công ơn, phong là Phù Đổng Thiên Vương và lập đền thờ ngay ở quê nhà.
Ý nghĩa của truyện
- Lòng yêu nước: tiếng nói đầu tiên của Gióng là lời xin đi đánh giặc. Khi nước có giặc, ai cũng có thể thành người anh hùng.
- Sức mạnh của cả cộng đồng: Gióng lớn lên nhờ cơm gạo của cả làng. Người anh hùng là con của nhân dân.
- Vũ khí từ đời thường: ngựa sắt, roi sắt cho thấy nghề rèn sắt; cây tre làng cũng thành vũ khí. Đánh giặc bằng mọi thứ có trong tay.
- Không màng danh lợi: đánh xong giặc, Gióng không ở lại nhận thưởng mà bay về trời. Hình ảnh đó làm người anh hùng càng thêm cao đẹp.
Dấu tích dân gian
Dân gian còn kể nhiều "dấu tích" gắn với truyện, như cách người xưa giải thích cảnh vật quanh mình:
| Dấu tích | Lời kể dân gian |
|---|---|
| Tre đằng ngà | Thân tre màu vàng óng vì bị lửa ngựa sắt phun vào mà cháy sém. |
| Những ao hồ nối nhau | Là vết chân ngựa sắt để lại khi phi qua. |
| Làng Cháy | Ngựa phun lửa làm cháy một làng, nên làng có tên như vậy. |
Đây là lời kể trong truyền thuyết, giúp truyện gắn chặt với đất và người, không phải ghi chép lịch sử.
Hội Gióng
Để tưởng nhớ Thánh Gióng, nhân dân mở hội Gióng, nổi tiếng nhất là ở đền Phù Đổng (Gia Lâm) và đền Sóc (Sóc Sơn), Hà Nội. Hội Gióng ở hai nơi này đã được UNESCO ghi danh là di sản văn hoá phi vật thể đại diện của nhân loại. Trong hội có diễn lại trận đánh giặc Ân, với tiếng trống, tiếng chiêng, cờ và các vai diễn truyền thống.
Muốn biết hội diễn ra thế nào, đọc bài hội Gióng.
Câu hỏi hay gặp
Thánh Gióng có thật không? Đây là truyền thuyết. Nhiều nhà nghiên cứu cho rằng truyện phản ánh các cuộc chống ngoại xâm thời xa xưa và ước mơ về người anh hùng của nhân dân.
Thánh Gióng thuộc "Tứ bất tử" phải không? Đúng, theo tín ngưỡng dân gian, Thánh Gióng là một trong bốn vị thần bất tử của người Việt, cùng Tản Viên Sơn Thánh, Chử Đồng Tử và Mẫu Liễu Hạnh.
Nghe tiếng trống hội trên điện thoại
Tiếng trống là linh hồn của hội làng, hội Gióng cũng vậy. Trong làng game, trò Trống Hội ở sân đình mời bạn nghe ông trùm xướng một câu trống rồi đánh lại cho đúng: đánh mặt trống kêu "tùng", gõ tang trống kêu "cắc". Câu sau dài và nhanh hơn câu trước.
Trống HộiNghe ông trùm xướng một câu trống rồi đánh lại cho đúng nhịp.Chơi Trống Hội ›