Đánh đu ngày Tết: cây đu tre, cách đu đôi và lưu ý an toàn
Tìm hiểu trò đánh đu ngày Tết ở hội làng: cách dựng cây đu tre, cách đu đơn và đu đôi, thi đu giật giải, ý nghĩa của cây đu và những lưu ý an toàn cần biết.
Ngày Tết, nhiều làng quê Bắc Bộ dựng một cây đu tre giữa sân đình hay bãi đất trống. Trai gái trong làng lên đu, nhún cho đu bay cao, người đứng dưới reo hò. Đánh đu vừa là trò thi sức, thi khéo, vừa là dịp vui xuân, gặp gỡ đầu năm.
Bài này giải thích cây đu được dựng thế nào, cách đu một người và đu đôi, thi đu giật giải, cùng những điều cần chú ý để chơi an toàn.
Cây đu tre gồm những gì
- Trụ đu: thường là những cây tre to, thẳng, chôn chắc chân xuống đất, ngọn chụm lại hoặc gác lên một xà ngang. Kiểu dựng mỗi nơi một khác, phổ biến là bốn cây tre chụm đầu.
- Cần đu (dây đu): hai cây tre nhỏ hoặc hai sợi dây chắc treo từ đỉnh trụ xuống, người chơi nắm vào đó.
- Bàn đạp: thanh gỗ hay đoạn tre buộc ngang ở đầu dưới cần đu, đủ cho một hoặc hai người đứng.
Dựng đu là việc của trai tráng trong làng, làm trước Tết vài ngày. Mọi mối buộc phải chắc, vì đu càng cao lực kéo càng lớn.
Cách đu một người
- Đứng lên bàn đạp, hai tay nắm chắc hai cần đu ở tầm ngang vai.
- Có người đẩy nhẹ vài cái cho đu bắt đầu đưa.
- Khi đu đi xuống (lao qua điểm thấp nhất): khuỵu gối, hạ người xuống, gọi là nhún.
- Khi đu đi lên: đứng thẳng người, rướn lên. Lặp lại nhịp nhún và rướn, đu sẽ bay cao dần.
- Muốn dừng: thôi nhún, đứng yên, để đu tự chậm lại. Không nhảy xuống khi đu còn đưa.
Đu đôi
Đu đôi là cảnh đẹp nhất ở hội: hai người (thường một nam một nữ) đứng đối mặt nhau trên cùng bàn đạp, mỗi người nắm cần đu ở phía mình. Hai người thay nhau nhún: đu lao về phía người nào thì người đó nhún, người kia đứng thẳng giữ thăng bằng. Hai người ăn ý thì đu lên rất nhanh và rất cao.
Đu đôi đòi hỏi tin nhau và nhìn nhau mà đoán nhịp, nên trong nhiều làng, đu đôi được xem là dịp trai gái làm quen, tỏ tình ý ngày xuân.
Thi đu giật giải
Ở nhiều hội, người ta treo giải (một dải lụa, bó hoa, cái khăn, có khi là một phong bì nhỏ) trên một cây sào cao trước mặt cây đu. Người đu phải đu đủ cao để với tay hoặc chạm chân vào giải. Cách chấm mỗi nơi một khác:
| Cách thi | Chấm thế nào |
|---|---|
| Giật giải | Ai chạm hoặc giật được giải trước thì thắng. |
| Đu cao | Ban tổ chức đánh dấu độ cao, đu lên cao nhất thì thắng. |
| Đu đẹp | Chấm nhịp nhàng, tư thế, sự ăn ý của đôi đu. |
Ý nghĩa của cây đu ngày Tết
- Vui xuân, gắn kết: cả làng tụ về một chỗ, người đu, người cổ vũ, người đẩy đu.
- Thi tài: đu cao cần sức chân, sức tay và sự gan dạ.
- Giao duyên: đu đôi là dịp trai gái gặp gỡ trước mặt cả làng.
- Nhiều người còn coi đu bay cao là điềm may mắn, mong một năm "lên cao", làm ăn suôn sẻ. Ý này mỗi nơi nói một kiểu, không phải nơi nào cũng có.
Lưu ý an toàn
- Kiểm tra trụ, mối buộc, bàn đạp trước mỗi buổi chơi, nhất là sau mưa.
- Dưới đu là đất mềm hoặc rơm, không lát gạch, không có đá.
- Người xem đứng ngoài tầm đu, có dây hoặc vạch ngăn.
- Không đu cao quá ngang xà; dễ bị giật mạnh khi rơi trở lại.
- Trẻ em chỉ đu thấp, có người lớn đứng cạnh. Người say rượu không lên đu.
- Tay khô ráo, nắm chắc. Thấy mỏi tay thì thôi nhún ngay.
Chơi Đánh Đu trên điện thoại
Không phải ai cũng có cây đu tre ở gần nhà. Trong làng game có trò Đánh Đu: giữ màn hình khi đu lao xuống để nhún, thả tay khi đu vút lên để rướn, chạm được giải treo trên cao là giật giải. Chơi miễn phí trên trình duyệt, không cần cài. Đọc thêm các trò khác trong bài trò chơi ngày Tết.
Đánh ĐuNhún khi xuống, rướn khi lên, đu thật cao để giật giải.Chơi Đánh Đu ›